İçeriğe geç
GONTeknik Proje
Analiz, proje ve testler

Röleve, karot ve donatı tespitiyle toplanan verilerle binanın deprem davranışının TBDY 2018'e göre hesaplanması ve raporlanması.

Bina taşıyıcı sisteminin bilgisayar modeli ve karot numuneleri
Temsili görsel

Deprem performans analizi nedir?

Deprem performans analizi, mevcut bir binanın gelecekte yaşanabilecek bir depremde nasıl davranacağının ve ne kadar hasar göreceğinin mühendislik hesaplarıyla belirlenmesidir. Türkiye'de bu analizler Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Bölüm 15 — Mevcut Bina Sistemlerinin Değerlendirilmesi ve Güçlendirme Tasarımı esaslarına göre yapılır.

Analizin sonucu, binanın yönetmelikte tanımlı performans seviyelerinden hangisini sağladığını gösterir:

Performans seviyesiAnlamı
Kesintisiz Kullanım (KK)Taşıyıcı sistemde hasar yok denecek kadar azdır, bina kullanılmaya devam eder.
Sınırlı Hasar (SH)Sınırlı düzeyde hasar oluşur, hasar onarılabilir.
Kontrollü Hasar (KH)Onarılabilir düzeyde, kontrollü hasar oluşur; can güvenliği sağlanır.
Göçmenin Önlenmesi (GÖ)Ağır hasar oluşur ancak bina göçmez.

Binanın kullanım amacına göre yönetmelik bir hedef performans seviyesi belirler. Analiz, binanın bu hedefi sağlayıp sağlamadığını ve sağlamıyorsa hangi elemanların yetersiz kaldığını ortaya koyar.

Analiz nasıl yapılır?

1. Bilgi toplama

  • Röleve: Taşıyıcı sistemin (kolon, kiriş, perde, döşeme) ölçüleri sahada alınır; proje varsa yerinde doğrulanır.
  • Malzeme tespiti: Kolon ve perdelerden karot numuneleri alınarak beton basınç dayanımı belirlenir.
  • Donatı tespiti: Ferroscan/röntgen ile donatı sayısı ve aralığı; pas payı sıyırma ile donatı çapı ve korozyon durumu tespit edilir.
  • Zemin bilgisi: Mevcut zemin etüdü incelenir; gerekirse yeni zemin araştırması planlanır.

Toplanan verinin kapsamına göre yönetmelikte tanımlı bilgi düzeyi belirlenir ve hesaplarda kullanılır. Test yöntemlerinin ayrıntıları için yapı testleri sayfamıza bakabilirsiniz.

2. Modelleme ve hesap

Binanın üç boyutlu bilgisayar modeli kurulur. Yapının özelliklerine göre doğrusal veya doğrusal olmayan (itme analizi, zaman tanım alanında analiz) yöntemlerle hesap yapılır. Her kolon, kiriş ve perde için hasar düzeyi belirlenir.

3. Raporlama

Rapor; binanın performans seviyesini, yetersiz elemanların listesini ve yerini, yetersizliğin nedenini (dayanım, rijitlik, süneklik, düzensizlik) ve güçlendirme için önerilen yaklaşımları içerir. Raporu sizinle birlikte, anlaşılır bir dille değerlendiriyoruz.

Hangi binalarda analiz yaptırılmalı?

  • 2000 yılından önce projelendirilmiş binalar
  • Kolon veya kirişlerinde çatlak, beton dökülmesi, pas lekesi görülen binalar
  • Zemin katı dükkân, otopark veya ofise dönüştürülmüş, kolonu kesilmiş ya da projesine aykırı tadilat görmüş binalar
  • Kat ilavesi yapılmış binalar
  • Kullanım amacı değişecek yapılar (konuttan otele, depodan ofise vb.)
  • Okul, otel, fabrika gibi çok sayıda insanın bulunduğu yapılar
  • Satın alınması veya kiralanması düşünülen binalar

Analizden sonra ne olur?

Bina yeterli çıkarsa raporunuz binanızın deprem güvenliğinin belgesi olur. Yetersiz çıkarsa, güçlendirme projesi ile hangi yöntemin en ekonomik ve uygulanabilir olduğunu belirleriz. Güçlendirmenin mi yeniden yapımın mı daha mantıklı olduğunu karşılaştırmak için güçlendirme mi kentsel dönüşüm mü rehberimizi okuyabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Deprem performans analizi ne kadar sürer?

Saha çalışması (röleve, karot ve donatı tespiti) tipik bir apartmanda genellikle birkaç gün sürer. Laboratuvar sonuçları, modelleme ve raporlama ile birlikte toplam süre binanın büyüklüğüne ve projesinin mevcut olup olmamasına göre birkaç haftayı bulabilir.

Performans analizi ile riskli yapı tespiti aynı şey mi?

Hayır. Riskli yapı tespiti, 6306 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlarca belirli esaslara göre yapılan ve binanın riskli olup olmadığına karar veren resmi bir süreçtir. Deprem performans analizi ise TBDY 2018'e göre binanın performans seviyesini ayrıntılı belirleyen ve güçlendirme tasarımının temelini oluşturan mühendislik çalışmasıdır.

Analiz için binada kırım yapılır mı?

Sınırlı ve kontrollü olarak evet. Beton dayanımını belirlemek için kolon ve perdelerden karot numuneleri alınır, donatıyı görmek için bazı noktalarda pas payı açılır. Açılan bölgeler yapısal onarım harcıyla aynı gün kapatılır.

Binanın projesi yoksa analiz yapılabilir mi?

Evet. Proje yoksa binanın taşıyıcı sistem rölevesi sahada çıkarılır ve daha fazla yerinde inceleme yapılır. Bu durum analiz süresini bir miktar uzatır ancak sonucun güvenilirliğini azaltmaz.

Analiz sonucunda bina yetersiz çıkarsa ne olur?

Rapor, yetersizliğin türünü ve yerini gösterir. Bu verilerle güçlendirmenin teknik ve ekonomik olarak uygun olup olmadığı değerlendirilir; uygunsa güçlendirme projesi hazırlanır, değilse yeniden yapım seçeneği önerilir.

İlgili rehberler

Deprem Performans Analizi hizmet verdiğimiz iller

24 saat içinde dönüş

Binanızın deprem güvenliğini birlikte değerlendirelim

Fotoğraf ve adres paylaşın; mühendisimiz ön değerlendirmeyi yapıp size izlenecek yolu anlatsın. Ön görüşme ücretsizdir.