Fabrikalarda deprem riski bir iş sürekliliği konusudur
Bir fabrikada deprem hasarı yalnızca yapısal bir sorun değildir; üretim kaybı, makine hasarı, tedarik zinciri kesintisi ve çalışan güvenliği demektir. Marmara bölgesinin sanayi havzalarında (Kocaeli, Sakarya, Bursa, Tekirdağ) ve Ege'deki organize sanayi bölgelerinde çok sayıda yapı, güncel yönetmelikten önce tasarlanmış prefabrik sistemlerden oluşur.
Prefabrik sanayi yapılarında tipik zafiyetler
- Mafsallı kolon-kiriş birleşimleri: Kirişlerin mesnet üzerinde kayması veya düşmesi
- Çatı kirişleri ve makaslar: Yanal tutulması yetersiz kirişlerin devrilmesi
- Konsol kolonlar: Temelde ankastre, üstte serbest kolonların büyük yer değiştirmesi
- Cephe panelleri: Bağlantıları yetersiz ağır panellerin düşmesi
- Vinç kirişleri ve ara katlar (asma kat): Sonradan eklenen yükler
- Temel soketleri: Kolon-temel birleşimlerinde yetersiz detay
TBDY 2018'in Bölüm 8 prefabrike yapıları, Bölüm 15 ise mevcut yapıların değerlendirilmesini düzenler. Değerlendirmede hem yönetmelik hesapları hem de bağlantıların yerinde incelenmesi esastır.
Fabrika güçlendirme çözümlerimiz
| Sorun | Çözüm |
|---|---|
| Mesnet kayması riski | Mekanik kiriş-kolon bağlantıları, kayma önleyici çelik elemanlar |
| Kiriş devrilmesi | Yanal tutucular, çatı düzlemi çaprazları |
| Kolonlarda yetersizlik | Karbon fiber sargı, mantolama |
| Düşük rijitlik | Çelik çaprazlar, betonarme perdeler |
| Cephe paneli bağlantıları | Yeni mekanik bağlantılar |
| Ek yükler (GES, vinç, asma kat) | Eleman ve bağlantı takviyesi |
Üretimi durdurmadan güçlendirme
Fabrika projelerinde başarı, mühendislik kadar iş planlamasına bağlıdır:
- Saha keşfi ve üretim planı toplantısı: Kritik hatlar, duruş pencereleri, iş güvenliği kuralları
- Bölgesel analiz: Hangi aksların öncelikli olduğu risk sırasına göre belirlenir
- Faz planı: Çalışmalar üretimle çakışmayacak şekilde bölgelere ayrılır
- Prefabrik imalat: Çelik elemanlar atölyede hazırlanır, sahada yalnızca montaj yapılır
- İSG koordinasyonu: Fabrikanın İSG prosedürleriyle tam uyumlu çalışma
Kimlere hizmet veriyoruz?
Organize sanayi bölgelerindeki üretim tesisleri, lojistik depoları, soğuk hava depoları, gıda ve tekstil fabrikaları, otomotiv yan sanayi tesisleri ve tarım-sanayi yapıları. Deprem performans analizi ile başlayan süreci, proje ve uygulamayla tek elden yürütüyoruz.
Sık sorulan sorular
Fabrikamızı güçlendirirken üretimi durdurmamız gerekir mi?
Çoğu projede gerekmez. Çalışmaları hat bazında, vardiya aralarında, hafta sonları veya planlı bakım duruşlarına göre bölgelere ayırarak programlıyoruz. Toz ve gürültüye hassas üretim alanlarında geçici ayırıcı perdeler kullanılır.
Prefabrik yapılarda en kritik zafiyet nedir?
Prefabrik sanayi yapılarında en kritik nokta genellikle kolon-kiriş ve kiriş-çatı bağlantılarıdır. Depremde mesnetlerinden kayan veya devrilen çatı kirişleri ciddi hasarlara yol açabilir. Bu bağlantıların yerinde incelenmesi ve gerekiyorsa mekanik bağlantılarla takviyesi önceliklidir.
Güçlendirme sigorta ve kredi süreçlerinde işe yarar mı?
Deprem performans raporu ve güçlendirme belgeleri, sigorta, finansman ve müşteri denetimlerinde yapının deprem riskinin yönetildiğini gösteren teknik belgelerdir. Birçok uluslararası müşteri tedarikçi denetimlerinde bu belgeleri talep etmektedir.
Çatıya GES (güneş paneli) kurmak istiyoruz, analiz gerekir mi?
Evet. GES sistemleri çatıya ek yük getirir; çatı makasları, aşıklar ve bağlantıların bu yükü taşıyıp taşımadığı kontrol edilmeli, gerekiyorsa takviye projesi hazırlanmalıdır.
